PowerPoint-presentatie
  Publieksavond over suïcide - 10 november 2010 - Marieke de Groot

In Nederland overlijden per jaar 1.500 mensen door suïcide. In de provincie Groningen gaat het jaarlijks om 70 mensen. In vergelijking met andere regio’s in Nederland, vindt in Noord-Nederland, en in het bijzonder in Groningen, relatief veel suïcide plaats. Dit patroon bestaat al heel lang en voor de ooorzaak zijn diverse verklaringen die echter nooit met wetenschappelijk onderzoek zijn onderbouwd.

Aan een suïcide gaan vaak een of meer suïcidepogingen vooraf. In Nederland worden jaarlijks naar schatting 94.000 suïcidepogingen gedaan. Daarvan belanden 14.000 mensen in het ziekenhuis. Dat brengt veel kosten met zich mee; niet alleen doordat mensen moeten worden opgenomen en medische behandelingen moeten ondergaan, maar ook door arbeidsverzuim en kosten voor rehabilitatie.

Suïcide komt bij allerlei mensen voor. Uit onderzoek blijkt dat suïcideslachtoffers een aantal overeenkomsten hebben. Een grote meerderheid van de mensen die een suïcidepoging doen of daadwerkelijk suïcide plegen, lijdt op dat moment aan een of meer psychiatrische aandoeningen. Meestal zijn ze depressief, angstig, of in de war. Bij veel suïcidepogingen speelt alcoholgebruik een rol. Suïcidale mensen lijden veelal in stilte aan het leven. Dat is iets wat mensen niet altijd beseffen.

Naast een grote hoeveelheid suïcidepogingen, denken in Nederland veel mensen aan suïcide. Naar schatting heeft één op de tien mensen ooit in zijn leven wel eens aan suïcide gedacht. Dit blijft voor anderen vaak onzichtbaar. Ook blijven veel suïcidepogingen onopgemerkt; voor vrienden en familieleden, maar ook voor hulpverleners. Iets meer dan de helft van alle 1500 mensen die jaarlijks door suïcide overlijden, was op dat moment niet in zorg bij de GGZ. Dit komt doordat suïcidale mensen niet snel hulp zoeken, waardoor suïcidale personen moeilijk bereikbaar zijn met professionele hulp.

In Nederland wordt echter in opleidingen tot verpleegkundige of arts nog weinig aandacht besteed aan het omgaan met suïcidaliteit. Hierdoor wordt suïcidaliteit niet altijd opgemerkt door hulpverleners. Veel hulpverleners vinden het moeilijk om met suïcidale mensen te praten over hun doodswens. Daar moet iets in veranderen.

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in 2007 de opdracht gegeven om het aantal suïcides en suïcidepogingen met 5% te verminderen. Uit buitenlands onderzoek blijkt dat het trainen van hulpverleners in het ontwikkelen van vaardigheden om met suïcidale mensen in contact te komen en te blijven, leidt tot vermindering van suïcidaal gedrag.

Eind 2010 verschijnt de multidisciplinaire richtlijn voor de begeleiding en behandeling van suïcidale cliënten. In de richtlijn wordt gepleit om suïcidale mensen niet alleen te beschermen tegen suïcide, maar ook om met de wanhoop die achter de suïcidaliteit schuil gaat in contact te komen. Dat vereist specifieke vaardigheden en een andere houding van de hulpverlener die met suïcidale mensen werkt. In een aantal GGZ-instellingen (GGZ Friesland, GGZIngeest Amsterdam en GGZ Drenthe) is een begin gemaakt om met de nieuwe aanpak te werken. Hulpverleners en cliënten zijn zeer tevreden over deze nieuwe aanpak. De nieuwe aanpak zal worden geëvalueerd in een groot landelijk onderzoek, waar diverse GGZ-instellingen in Nederland aan mee zullen werken.

Lentis organiseert op 10 november 2010 van 19.00 tot 22.00 een publieksavond over suïcidaliteit in de Openbare Bibliotheek in Groningen. De avond wordt georganiseerd in het kader van de landelijke Week Chronisch Zieken. Op de avond spreken zowel ervaringsdeskundigen, en werkers en onderzoekers uit de praktijk van de geestelijke gezondheidszorg. Allen hebben veel kennis van en ervaring met het thema suïcide.

Het doel van de avond is het publiek laagdrempelig te informeren over de huidige kennis over suïcide. Kan suïcide worden voorkomen? Welke behandelmogelijkheden zijn op dit moment beschikbaar? Er is aandacht voor nieuwe initiatieven in Nederland, zoals gerichte behandeling van suïcidaal gedrag en laagdremplige hulpverlening aan suïcidale mensen via internet. Maar ook: hoe is het om als hulpverlener met suïcidale mensen te werken? Welke dilemma’s komen hulpverleners tegen? Hoe kunnen hulpverleners omgaan met familieleden van suïcidale mensen?
Niet alleen hulpverleners komen aan het woord: ook mensen die direct met suïcidaal gedrag zijn geconfronteerd. Wat betekent het om suïcidaal te zijn? Hoe kom je zo’n crisis te boven? Hoe ga je verder met je leven?
Er komen familieleden aan het woord die suïcide van dichtbij hebben meegemaakt. Hoe ga je verder na een suïcide? Welke nazorg is beschikbaar?

Na afloop kan het publiek vragen stellen aan het panel van (ervarings)deskundigen.

De avond is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over suïcidaal gedrag: mensen die er mee te maken hebben (gehad) en hun familieleden, vrienden en mantelzorgers, maar ook huisartsen, maatschappelijk werkers, (wijk)verpleegkundigen en –verzorgenden en pastoraal werkers.

De avond wordt voorgezeten door Anne Gietema, geestelijk verzorger bij GGZ Lentis. Hij heeft in zijn werk veel ervaring opgedaan in het begeleiden van suïcidale mensen en hun naast betrokkenen, en familieleden van suïcideslachtoffers.